Najpierw ustal, co właściwie ma zostać opublikowane
Przedruk to ponowna publikacja całego artykułu lub jego znacznej części w innym serwisie. Nie jest tym samym co krótkie omówienie tekstu z linkiem do źródła. Ta różnica ma znaczenie organizacyjne: przy przedruku druga redakcja potrzebuje materiału do publikacji, zasad jego wykorzystania i informacji, które mają towarzyszyć tekstowi.
Zanim wyślesz artykuł partnerowi, ustal, czy chce zamieścić go bez zmian, ze skrótami, czy jako opracowanie na podobny temat. Sprawdź też, co obejmuje przekazany materiał. Zdjęcie, grafika, ilustracja lub cytat mogą mieć inne warunki użycia niż sam tekst. Jeśli nie masz pewności, czy wolno Ci udostępnić dany element do ponownej publikacji, lepiej go pominąć albo przygotować zamiennik.
Zgoda powinna obejmować konkretne wykorzystanie
Samo podanie nazwiska autora i linku do oryginału nie zastępuje zgody na przedruk. Przed publikacją upewnij się, że osoba lub podmiot uprawniony do decydowania o wykorzystaniu tekstu akceptuje jego zamieszczenie w drugim serwisie. Gdy artykuł powstał na zamówienie, nie zakładaj automatycznie, że o przedruku może samodzielnie zdecydować autor albo zamawiający. Warto sprawdzić wcześniejsze ustalenia dotyczące wykorzystania materiału.
Praktycznie jest zapisać uzgodnienia w wiadomości lub dokumencie dostępnym dla obu stron. Wymień tytuł artykułu, serwis, w którym ma się ukazać, zakres wykorzystania, dopuszczalne zmiany oraz sposób podpisania autora i wskazania pierwotnej publikacji. Ustal także, czy przedruk może pozostać bezterminowo, czy można go dalej udostępniać innym wydawcom i kto zatwierdzi istotne poprawki. Przy bardziej złożonych umowach warto skonsultować szczegóły z odpowiednią osobą, zamiast opierać się na ogólnym szablonie.
Oznacz źródło tak, by czytelnik mógł znaleźć oryginał
Informacja o pochodzeniu tekstu powinna być widoczna dla czytelnika, a nie ukryta wyłącznie w kodzie strony. Można umieścić ją nad artykułem lub pod nim, na przykład: „Artykuł autorstwa Anny Nowak został pierwotnie opublikowany w serwisie Pracownia Treści”. Do tej informacji dodaj link prowadzący bezpośrednio do oryginalnego artykułu, nie tylko do strony głównej serwisu.
Jeżeli druga redakcja skróciła tekst albo zmieniła nagłówek, warto to zaznaczyć. Czytelnik powinien wiedzieć, czy ogląda wierny przedruk, czy wersję opracowaną na potrzeby nowej publikacji. Uzgodnij wcześniej treść podpisu: autor artykułu, właściciel serwisu i autor zdjęcia nie zawsze są tą samą osobą. Jasne oznaczenie pomaga uniknąć nieporozumień, ale nadal pełni inną funkcję niż zgoda na wykorzystanie materiału.
Adres kanoniczny pomaga wskazać preferowaną wersję
Gdy niemal ten sam artykuł jest dostępny pod dwoma adresami, wydawcy mogą wskazać wyszukiwarkom, którą wersję uznają za główną. Służy do tego adres kanoniczny ustawiany w kodzie strony przedruku. W typowym układzie wskazuje on pełny adres pierwotnego artykułu w pierwszym serwisie. To sygnał techniczny, nie gwarancja, że wyszukiwarka potraktuje strony dokładnie zgodnie z życzeniem wydawców.
Poproś redakcję publikującą przedruk o sprawdzenie, czy jej system pozwala ustawić adres kanoniczny prowadzący do innej domeny. Zwróć uwagę, by wskazywał działający adres oryginału, a nie stronę główną, wersję roboczą czy przekierowanie. Po publikacji warto sprawdzić zarówno widoczny link do źródła, jak i ustawienie techniczne. Jedno nie zastępuje drugiego: link służy przede wszystkim czytelnikom, a adres kanoniczny przekazuje informację systemom wyszukiwania.
Nie każdy serwis umożliwia takie ustawienie. Jeśli partner nie może go wdrożyć, omówcie inne rozwiązanie, na przykład publikację krótkiego wprowadzenia z linkiem do pełnego tekstu zamiast całego przedruku. Wybór powinien odpowiadać celowi współpracy i możliwościom technicznym obu stron.
Zamknij współpracę prostą kontrolą przed publikacją
Dobry przedruk zaczyna się od krótkiej listy ustaleń, a kończy sprawdzeniem opublikowanej strony. Przed przekazaniem plików potwierdź zgodę na konkretny sposób wykorzystania tekstu i materiałów dodatkowych. Ustal podpis autora, treść informacji o pierwotnej publikacji, link do oryginału oraz zakres dopuszczalnej redakcji. Jeśli strony uzgodniły adres kanoniczny, dopisz go do wytycznych dla osoby publikującej.
Po udostępnieniu artykułu przeczytaj wersję w drugim serwisie. Sprawdź, czy zmiany nie wypaczyły sensu, podpisy są poprawne, a link prowadzi do właściwej strony. Taka kontrola zajmuje mniej czasu niż późniejsze wyjaśnianie, która wersja jest oryginałem i na co faktycznie udzielono zgody.
